पुणे: शहरात अधूनमधून पडणाऱ्या जुलैच्या पावसामुळे डेंग्यूच्या रुग्णांमध्ये झपाट्याने वाढ झाली आहे, ज्यामुळे PMC आणि स्थानिक रुग्णालयांना प्रतिबंधात्मक उपाययोजना न केल्यास वाढत्या प्रसाराचा इशारा दिला आहे.पुणे महानगरपालिकेचे (पीएमसी) सहाय्यक वैद्यकीय अधिकारी डॉ. राजेश दिघे यांच्या म्हणण्यानुसार, शहरात संक्रमणामध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. “जुलैच्या पहिल्या तीन आठवड्यात, आम्ही 540 संशयित आणि 22 प्रयोगशाळेत पुष्टी केलेली प्रकरणे नोंदवली. जूनच्या तुलनेत ही मोठी वाढ आहे, ज्यामध्ये 175 संशयित आणि 12 पुष्टी झाल्याची प्रकरणे आढळली,” तो म्हणाला. वारजे-कर्वेनगर वॉर्डात सर्वाधिक रुग्ण आढळले असून त्याखालोखाल नगर रोड-वडगावशेरी, कोथरूड आणि औंध-बाणेर या प्रभागात सर्वाधिक रुग्ण आढळले आहेत. “आम्ही या भागात प्रसार नियंत्रित करण्यासाठी उपाययोजना तीव्र केल्या आहेत,” डॉ दिघे पुढे म्हणाले.आरोग्य अधिकाऱ्यांनी स्पाइकचा संबंध पावसाच्या “थांबा-आणि-सुरुवात” स्वरूपाशी जोडला, ज्यामुळे क्षणिक डबके तयार होतात आणि पाण्याचे कंटेनर असुरक्षित राहतात – एडीस डासांसाठी आदर्श प्रजनन स्थळ. चिकित्सकांनी सावध केले की डेंग्यूचे संक्रमण गुंतागुंतीचे असू शकते, ज्यामुळे दीर्घकाळ पुनर्प्राप्ती कालावधी होतो, विशेषत: असुरक्षित रुग्णांमध्ये.रुग्णालयाच्या ओपीडींवर आधीच ताण जाणवत आहे. डॉ महेंद्र दडके, सल्लागार, अंतर्गत औषध, ज्युपिटर हॉस्पिटल, यांनी गेल्या महिन्याच्या तुलनेत सल्लामसलतांमध्ये 25-30% वाढ नोंदवली. “बहुतेक रुग्ण वेळेवर निदान आणि आश्वासक उपचाराने बरे होत असताना, साधारण 15-20% लोकांना सततचा ताप, कमी प्लेटलेट संख्या, डिहायड्रेशन किंवा शरीरातील तीव्र वेदना यामुळे हॉस्पिटलायझेशनची आवश्यकता असते,” डॉ दडके म्हणाले.बालरोग लोकसंख्येमध्येही वाढ होत आहे. सूर्या मदर अँड चाइल्ड सुपर स्पेशालिटी हॉस्पिटलमधील बालरोग अतिदक्षता आणि आपत्कालीन सल्लागार डॉ. नकुल पाठक यांनी व्यावसायिक वैद्यकीय सल्ल्याच्या महत्त्वावर भर दिला. “उपचार हे मुख्यत्वे लक्षणात्मक असतात, पुरेशा हायड्रेशनसह आणि तापासाठी पॅरासिटामॉल हे काळजीचा आधार आहे. तथापि, रुग्णांनी स्वत: ची औषधोपचार टाळली पाहिजे,” त्यांनी चेतावणी दिली की लवकर निदान हा गुंतागुंत कमी करण्याचा सर्वात प्रभावी मार्ग आहे.डेंग्यूला इतर हंगामी आजारांपासून वेगळे करणे हे आणखी एक आव्हान आहे. डॉ दानिश एच. मेमन, वरिष्ठ सल्लागार आणि नोबल हॉस्पिटल्स अँड रिसर्च सेंटरमधील औषध विभागाचे प्रमुख, यांनी नमूद केले की, अनेक रुग्णांना विषाणूजन्य ताप आला आहे जो डेंग्यूची नक्कल करतो परंतु चाचणी नकारात्मक आहे.“या वर्षी लक्षणीय चिकनगुनियाचा उद्रेक झालेला नाही, परंतु डेंग्यू उपचार कठोरपणे समर्थन देत आहे. सतत उलट्या होणे, तीव्र ओटीपोटात दुखणे, श्वास घेण्यास त्रास होणे किंवा रक्तदाब कमी होणे यासारख्या चेतावणी चिन्हांचे निरीक्षण करणे आवश्यक आहे,” डॉ मेमन म्हणाले. त्यांनी पुढे स्पष्ट केले की डेंग्यूच्या उपचारात प्रतिजैविकांची कोणतीही भूमिका नाही आणि सध्या या रोगासाठी कोणतेही सिद्ध अँटीव्हायरल औषधे नाहीत.PMC आणि वैद्यकीय तज्ञांनी रहिवाशांना साचलेले पाणी काढून टाकण्यासाठी, सर्व साठवण कंटेनर झाकून टाकण्यासाठी आणि मच्छरदाणी आणि प्रतिबंधक वापरण्यासाठी सक्रिय पावले उचलण्याचे आवाहन केले आहे. अधिकाऱ्यांनी उच्च ताप, पुरळ किंवा तीव्र सांधेदुखीचा अनुभव घेत असलेल्या कोणालाही तत्काळ चाचणी करण्याची शिफारस केली आहे.
✍🏻मुख्य संपादक – सुभाष कदम
