पुणे: नैऋत्य मोसमी पावसाने किनारपट्टीच्या काही भागात प्रवेश केल्याने शनिवारी दक्षिण कोकणात चांगली बातमी आली, त्यामुळे पावसाने दिलासा दिला आणि पेरणीच्या प्रतीक्षेत असलेल्या शेतकऱ्यांच्या आशा उंचावल्या. परंतु अंदाजकर्त्यांनी इशारा दिला की महाराष्ट्राच्या आतील भागात जास्त वेळ थांबावे लागेल, कोरड्या हवेच्या अडथळ्यांमुळे पर्जन्यमानाची वाटचाल कमी होण्याचा धोका आहे.पुढील 48 ते 72 तासांत राज्याच्या अतिरिक्त भागांमध्ये प्रगती होण्यासाठी परिस्थिती अनुकूल असली तरी, अंतर्देशीय प्रसाराची गती अनिश्चित राहिली आहे, असे भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने (IMD) म्हटले आहे.स्कायमेट वेदरचे अध्यक्ष जीपी शर्मा म्हणाले की, सध्याची प्रगती प्रामुख्याने अरबी समुद्राच्या शाखेद्वारे चालविली गेली आहे, ज्यामुळे पश्चिम किनारपट्टीवर पाऊस पडत आहे.“सध्याची प्रगती मुख्यत्वे किनारपट्टीपर्यंत मर्यादित आहे. मान्सूनची क्रिया किनारपट्टीवर सुरू राहण्याची अपेक्षा आहे, येत्या काही दिवसांत उत्तर कोकणासह कोकण भागात चांगला पाऊस होण्याची शक्यता आहे,” शर्मा म्हणाले.राज्याच्या अंतर्गत भागांवरील प्रगती मंद होण्याची शक्यता आहे. मॉन्सूनला अंतर्देशात खोलवर जाण्यास मदत करणारी बंगाल शाखा सध्या निष्क्रिय आहे, शर्मा पुढे म्हणाले. स्वतंत्र हवामान तज्ज्ञ अभिजित मोडक यांनी येत्या तीन दिवसांत पश्चिम महाराष्ट्रात, विशेषतः पुणे आणि कोल्हापूर आणि रायगड ते सिंधुदुर्ग दरम्यान मोठ्या प्रमाणात मान्सूनपूर्व वादळाचा अंदाज वर्तवला आहे. त्यापलीकडे, तो अंदाजावरच ढग जमा होताना पाहतो.वायव्य अरबी समुद्र आणि लगतच्या वाळवंटी प्रदेशातून तुलनेने कोरड्या हवेच्या घुसखोरीमुळे मान्सूनचा वेग तात्पुरता कमी होऊ शकतो, असे मोडक म्हणाले. “पश्चिमी प्रवाह अधिक खोलवर पोहोचत नाही आणि अनिवार्य ऑनसेट पॅरामीटर्स पूर्ण करत नाही, तर 11 जूनपूर्वी मुंबई-पुणे भागात मान्सूनचे आगमन घोषित करणे अकाली ठरू शकते,” ते पुढे म्हणाले.यूकेमधील युनिव्हर्सिटी ऑफ रीडिंगचे वरिष्ठ संशोधन शास्त्रज्ञ अक्षय देवरस यांनी ही खबरदारी प्रतिध्वनित केली होती, त्यांनी सांगितले की 8 जूननंतर मान्सूनची प्रगती थांबू शकते. “वायव्येकडून मोठ्या प्रमाणात कोरडी हवा भारतात दाखल होण्याची अपेक्षा आहे. अशा कोरड्या घुसखोरीमुळे वातावरण कोरडे होऊन अधिक स्थिर — आणि त्यामुळे कमी पावसाळी — हवामानाची परिस्थिती निर्माण करून मान्सूनच्या प्रगतीमध्ये अडथळा निर्माण होतो,” देवरस म्हणाले. महाराष्ट्रातील काही भाग या कोरड्या हवेच्या लाटेच्या मार्गावर येण्याची शक्यता आहे, असेही ते म्हणाले. वेळेबाबत वेगवेगळी मते असूनही, हवामानशास्त्रज्ञांनी मान्य केले की पुढील काही दिवस स्पर्धात्मक हवामान प्रणाली नियंत्रणासाठी लढाईसाठी महत्त्वपूर्ण असतील. या आठवड्याच्या अखेरीस मुंबई, पुणे आणि उर्वरित महाराष्ट्रात मान्सून अधिकृतपणे केव्हा दाखल होईल याचे स्पष्ट संकेत मिळण्याची अपेक्षा आहे.SW मॉन्सून, देशाच्या कृषी अर्थव्यवस्थेचा जीवनवाहक, सामान्यत: 1 जूनच्या सुमारास केरळमध्ये टप्प्याटप्प्याने उत्तर आणि पश्चिमेकडे पुढे सरकण्यापूर्वी येतो. यावर्षी, 24 मे रोजी याने केरळमध्ये भूकंप केला, अलिकडच्या वर्षांतील सर्वात पहिले आगमनांपैकी एक, आणि वातावरणातील प्रतिकाराचा सामना करण्यापूर्वी पश्चिम किनाऱ्याच्या काही भागांवर वेगाने धाव घेतली.
✍🏻मुख्य संपादक – सुभाष कदम
