पुणे : खडकवासला सर्कलच्या चार धरणांमधील सामूहिक साठा शनिवारी 0.50 टीएमसीने वाढला – शहराची 10 दिवसांची पाण्याची गरज भागवण्यासाठी पुरेसा – कारण टेमघर, वरसगाव आणि पानशेत या पाणलोट क्षेत्रांमध्ये तीव्र मान्सून क्रियाकलाप दरम्यान 24 तासांत संध्याकाळपर्यंत प्रत्येकी 100 मिमीपेक्षा जास्त पावसाची नोंद झाली.पुढील काही दिवसांत पाणलोट क्षेत्रात मुसळधार पाऊस सुरू राहिल्याने आवक आणखी वाढेल अशी अपेक्षा पाटबंधारे विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे. “मान्सून धरणाच्या पाणलोटांवर खूप सक्रिय आहे. गेल्या दोन दिवसांत जलाशयांमध्ये आवक लक्षणीय वाढली आहे. प्रत्येक मोठ्या धरणावर पाण्याची पातळी आणि येणारे प्रवाह यांचा बारकाईने मागोवा घेण्यासाठी समर्पित निरीक्षण पथके तैनात करण्यात आली आहेत,” असे पाटबंधारे विभागाच्या अधिकाऱ्याने सांगितले.पिंपरी चिंचवडसाठी पाण्याचा मुख्य स्त्रोत असलेल्या पवना धरणात या कालावधीत 90 मिमी पावसाची नोंद झाली आहे, तर आंद्रामध्ये 45 मिमी पावसाची नोंद झाली आहे. घाट क्षेत्रांमध्ये वसलेल्या अनेक जलाशयांमध्ये तीव्र सरी पाहावयास मिळाल्या, अधिकाऱ्यांनी अहवाल दिला की शुक्रवार आणि शनिवार दरम्यान किमान सहा ते सात धरणांमध्ये तीन अंकी पाऊस झाला.उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्यांपैकी मुळशी, वडिवळे, गुंजवणी आणि कलमोडी धरणे होती, प्रत्येकी 100 मिमीच्या जवळपास पाऊस पडला, ज्यामुळे पाणीसाठ्यात स्थिर पुनरुज्जीवन होण्याच्या आशा बळकट झाल्या.तथापि, पुणे जिल्ह्याचे 20 पेक्षा जास्त मोठ्या धरणांचे जाळे गंभीर साठवण पातळीच्या खाली असल्याने पूर दरवाजे उघडण्यास अधिकारी अद्याप तयार नाहीत. “धरणातील साठे नुकतेच सावरण्यास सुरुवात झाली असल्याने पाणी सोडण्यासाठी तात्काळ योजना आहेत. वैयक्तिक जलाशयांची क्षमता 80% पर्यंत पोहोचल्यानंतरच पाण्याच्या विसर्गाचा विचार केला जाईल,” असे अधिकाऱ्याने सांगितले.नद्यांच्या पातळीत झालेली थोडीशी वाढ सध्या धरणातून सोडण्याऐवजी मुक्त पाणलोट क्षेत्रातून होणाऱ्या प्रवाहामुळे होत आहे. “खडकवासला वर्तुळातील धरणांमध्ये सध्याचा 4.68 टीएमसी साठा गेल्या वर्षीच्या याच दिवशी नोंदवलेल्या पातळीपेक्षा जवळपास 13 टीएमसी कमी आहे. कमतरता लक्षात घेता, आम्ही उपलब्ध साठा प्रामुख्याने पुण्याच्या पिण्याच्या पाण्याच्या गरजांसाठी राखून ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे,” असे आणखी एका अधिकाऱ्याने सांगितले.पाणीकपात सध्या सुरूच राहणार : पीएमसीमुसळधार पावसामुळे जलाशयांना खूप आवश्यक दिलासा मिळाला असेल, परंतु जुलैच्या उत्तरार्धात खराब पावसाच्या अंदाजाचे कारण देत शनिवारी पुणे महानगरपालिकेने पर्यायी दिवसाचा पाणीपुरवठा मागे घेण्यास नकार दिल्याने रहिवाशांना अद्याप कोणताही फायदा झालेला दिसत नाही.महापौर मंजुषा नागपुरे म्हणाल्या की, पावसाने जोर धरला असला तरी धरणातील पाणीसाठा अजूनही आरामदायी पातळीपासून दूर आहे. “जुलैच्या अखेरीस पावसाचा जोर कमी होऊ शकतो. आपण सावधगिरी बाळगली पाहिजे आणि पाण्याचा काटकसरीने वापर केला पाहिजे. योग्य वेळी पाणीकपात कमी करण्याबाबत निर्णय घेतला जाईल,” त्या म्हणाल्या.पाटबंधारे विभागाने पीएमसीला कमी होत चाललेल्या साठ्याच्या दरम्यान वापरावर अंकुश ठेवण्याचे आवाहन केल्यानंतर 15 जून रोजी शहराला पर्यायी दिवसाच्या पाणीपुरवठ्याकडे वळविण्यात आले. पीएमसीच्या पाणीपुरवठा विभागाच्या म्हणण्यानुसार, या उपायामुळे एकूण पाण्याचा वापर जवळपास 25% कमी होण्यास मदत झाली आहे. नागरिकांनी पाण्याचा अपव्यय टाळून जबाबदारीने पाण्याचा वापर करण्याचे आवाहन अधिकाऱ्यांनी केले आहे.दरम्यान, सध्या सुरू असलेल्या दारूबंदीच्या काळात खासगी पाण्याच्या टँकरवर कडक नजर ठेवण्याची आणि नागरिकांकडून आकारण्यात येणाऱ्या दरांवर नियंत्रण ठेवण्याची मागणी नगरसेवकांनी केली आहे.
✍🏻मुख्य संपादक – सुभाष कदम
