कोल्हापूर: कोल्हापुरातील चाहते 2026 च्या फिफा विश्वचषकात उलगडलेल्या अंडरडॉग कथांचा आनंद घेत आहेत. त्यांनी काबो वर्देला सलाम केला, जेव्हा ते स्पेनशी बरोबरीत होते, उरुग्वेशी त्यांचा 40 वर्षीय गोलरक्षक जोसिमार जोसे इव्होरा डायस (वोझिन्हा) च्या वीरांच्या बळावर बरोबरी साधली, कुरकाओच्या विश्वचषक पदार्पणाचे कौतुक केले, DR काँगोच्या 1-1 ने इजिप्त विरुद्ध 1-1 ने बरोबरी साधली आणि पोर्तुगनोच्या स्टेजला बरोबरी साधली.शहराची स्वतःची एक अंडरडॉग फुटबॉल कथा आहे जी 1936 पूर्वीची आहे. बर्लिन ऑलिम्पिकमध्ये मेजर ध्यानचंद यांच्या हॉकी संघाने जर्मनीचा पराभव करून सुवर्णपदक जिंकले तेव्हा युरोपवर युद्धाचे ढग जमा झाले होते. काही महिन्यांनंतर, कोल्हापूरच्या फुटबॉल क्लबने ब्रिटीश रेजिमेंट 10 RTC च्या प्रशिक्षित संघाशी सामना केला आणि त्यांना अनिर्णित ठेवले.आताचा 99 वर्षांचा प्रॅक्टिस क्लब आणि ब्रिटीश रेजिमेंट संघ यांच्यातील सामना खासबाग मैदानावर (शाहू स्टेडियम) खेळला गेला, जेव्हा क्लब जेमतेम नऊ वर्षांचा होता. शक्यता स्थानिक क्लब विरुद्ध होती. ते अनवाणी खेळायचे आणि स्थानिक शिंप्याने शिवलेला काळा-पांढरा हाफ शर्ट परिधान केला, हा खेळाचा पोशाख जो अपरिवर्तित राहतो.रेजिमेंटमधील तुकड्या पुण्याहून बेंगळुरूकडे जात होत्या आणि कोल्हापुरात तीन रात्री थांबल्या होत्या. ताराबाई पार्कच्या बैलगोठा मैदानावर त्यांनी तळ ठोकला होता. क्लबने सामन्याची विनंती केली आणि ब्रिटीशांनी अंडरडॉग्ससह खेळण्याचे आव्हान स्वीकारले.हा सामना नोव्हेंबर किंवा डिसेंबर 1936 च्या आसपास खेळला गेला. फुटबॉल कोल्हापुरात नवीन होता. याची ओळख प्रथम राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज यांनी केली होती, आणि नंतर त्यांचे पुत्र राजाराम महाराज यांनी संरक्षण दिले होते, ज्यांनी लंडनमध्ये शिक्षण घेतले होते आणि त्यांना फुटबॉलची आवड होती.या सामन्याला प्रचंड गर्दी जमली होती. दोन्ही संघांचा एकमेकांच्या सामर्थ्य किंवा कमकुवतपणाबद्दल कोणताही कल नव्हता, परंतु रेजिमेंट संघ शिस्तबद्ध होता आणि त्यांच्याकडे धोरणात्मक दृष्टीकोन होता, तर प्रॅक्टिस क्लबचे खेळाडू हे नाव सूचित करतात, सराव करण्यासाठी एकत्र आलेले तरुण.त्यांचा दृष्टिकोन अडाणी होता, परंतु त्यांना माहित होते की त्यांना एक गोल करायचा आहे किंवा दुसऱ्या संघाला एक गोल करण्यापासून रोखायचे आहे. शौर्य 1-1 ने स्थानिक तरुणांमध्ये आत्मविश्वास वाढवला. या कामगिरीने कोल्हापुरातील व्यावसायिक क्लबचा पाया घातला, जरी जामदार क्लबची स्थापना 1928 मध्ये झाली.सामना आणि त्याची गौरवगाथा कालांतराने हरवली. तथापि, जेव्हा क्लबने 1984 मध्ये एक मासिक प्रकाशित केले, तेव्हा त्यात माजी खेळाडूंनी 1936 मधील ऐतिहासिक पराक्रमाबद्दल लिहिलेल्या तुकड्या होत्या ज्याने अभिमान जागृत केला आणि ते लोककथा बनले.युवा फुटबॉलपटूंना प्रशिक्षित संघाविरुद्ध खेळण्याचा अनुभव नव्हता. 1857 च्या स्वातंत्र्ययुद्धानंतर कोल्हापूरच्या राजेशाही आणि ब्रिटिश राजवट यांच्यात झालेल्या कराराचा एक भाग म्हणून कोल्हापुरात तैनात असलेल्या ब्रिटीशांचे निरीक्षण केल्यावर त्यांना जे काही कळले.1970 ते 1990 दरम्यान प्रॅक्टिस क्लबकडून गोलकीपर म्हणून खेळलेले 78 वर्षीय प्रकाश पिसाळ म्हणाले, “आमच्या क्लबने ब्रिटीश रेजिमेंटविरुद्ध कसा सामना केला हे आमचे पूर्ववर्ती आम्हाला सांगायचे. पूर्वी, फुटबॉल हा ‘लाँग पास गेम’ होता, ब्रिटीशांशी झालेल्या संवादामुळे तो ‘शॉर्ट पास गेम’ बनला आणि प्रॅक्टिस क्लबने या कलेमध्ये प्रभुत्व मिळवले. क्लब जिंकेल या आशेने प्रेक्षक खेळात बसले होते.”1967 ते 1971 या कालावधीत क्लबकडून खेळलेले बाळासाहेब पोवार म्हणाले, “ब्रिटिश रेजिमेंटच्या संघाविरुद्धच्या ड्रॉबद्दल आम्हाला अभिमान वाटला. आमच्या काळात, आम्ही सहा लिंबांचे अर्धे तुकडे करून लिंबू तोडण्यासाठी अर्ध्या वेळेत 12 खेळाडूंमध्ये वाटून देऊ.”ऑक्टोबर 1970 मध्ये अहमदाबाद येथील इंग्रजी दैनिक द वेस्टर्न टाईम्सने पिसाल यांना ‘द ग्रेट वॉल ऑफ चायना’ म्हणून गौरवले होते जेव्हा शिवाजी विद्यापीठाने उपांत्य फेरीतील जबलपूर विद्यापीठाला एका गेममध्ये 2-1 ने पराभूत केले होते. “सर्वात मोठा अडथळा गोलरक्षक पिसाल पीआर होता जो चीनच्या महान भिंतीसारखा उभा होता आणि त्याने कधीही चेंडू त्याच्याकडे जाऊ दिला नाही. त्याने आपले कर्तव्य कार्यक्षमतेने पार पाडण्यात अयशस्वी ठरला असता तर आज स्कोअर वाचला असता. त्याने काही चमकदार बचत खरेदी केली आणि प्रशंसा मिळवली,” वृत्तपत्राने लिहिले.कोल्हापूर महानगरपालिकेच्या स्थापनेच्या वर्धापनदिनानिमित्त झालेल्या स्पर्धेच्या अंतिम सामन्याच्या गांधी मैदानावर झालेल्या तीन दिवसीय थराराची आठवण त्यांनी सांगितली. “तो शिवाजी पेठेच्या संघाविरुद्ध होता. प्रतिस्पर्धी संघाचे हजारो समर्थक उपस्थित होते. पहिल्या दोन दिवशी दोन्ही संघांनी गोल केले नाहीत आणि स्पष्ट विजय मिळवण्यासाठी तिसऱ्या दिवशी सामना झाला. आम्ही जिंकलो. मी पटकन चेंडूवर लॅप करून तीन पेनल्टी वाचवले आणि एक पेनल्टी वाचवली. प्रेक्षक मला त्यांच्या खांद्यावर माझ्या घरापर्यंत मिरवणुकीत घेऊन गेले,” पिसाळ.
✍🏻मुख्य संपादक – सुभाष कदम
