पुणे : गेल्या काही दिवसांपासून जोरदार वारे, गारपीट आणि मान्सूनपूर्व पावसामुळे फळ पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाल्यामुळे पुणे जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांसाठी चिंतेची आणखी एक फेरी निर्माण झाली आहे. महत्त्वाच्या खरीप हंगामापूर्वी त्यांची उपजीविका.जिल्हा कृषी कार्यालयाने केलेल्या प्राथमिक मूल्यांकनात जुन्नर, आंबेगाव, बारामती आणि इंदापूर तालुक्यातील 100 हेक्टरपेक्षा जास्त क्षेत्रावरील फळबागांचे मोठे नुकसान झाले आहे.केळी आणि डाळिंब उत्पादकांना सर्वात जास्त फटका बसला आहे, अनेक शेतकऱ्यांची कापणी जवळ आलेली पिके गमावली आहेत.जिल्हा कृषी अधिकारी संजय काचोळे म्हणाले की, क्षेत्रीय पथकांनी प्राथमिक मूल्यांकन पूर्ण केले आहे आणि सविस्तर सर्वेक्षण सुरू असल्याने नुकसानाची व्याप्ती वाढू शकते असे सूचित केले आहे.“आमच्या अधिकाऱ्यांनी जमीन पाहिली आहे आणि या तालुक्यांमध्ये अधिक नुकसान होण्याची शक्यता आहे. उन्हाळ्याच्या तीव्र उष्णतेमुळे शेतकऱ्यांसाठी हा कठीण काळ आहे, परंतु काही उत्पादकांनी त्यांची लागवड वाचविण्यात यश मिळवले. मात्र, जोरदार वारा आणि गारपिटीमुळे त्यांचे प्रयत्न उद्ध्वस्त झाले. आम्ही नुकसानीचे संकलन करून राज्य सरकारला अहवाल सादर करू जेणेकरुन लवकरात लवकर नुकसान भरपाई मिळू शकेल.”काही तासांच्या तीव्र हवामानामुळे अनेक महिन्यांची मेहनत वाया गेली.जुन्नर आणि आंबेगावच्या काही भागांमध्ये जोरदार वाऱ्याने केळीची झाडे उन्मळून पडली आणि फळबागांमधील आधारभूत संरचनांचे नुकसान झाले, तर गारपिटीने डाळिंबाची फळे चकचकीत करून नष्ट केली.“पीक काढणीला अवघे आठवडे राहिले होते. आम्ही सिंचन, मजूर आणि खतांमध्ये मोठी गुंतवणूक केली होती. गारपिटीने उत्पादनाचा मोठा भाग नष्ट केला आणि आता आम्ही नुकसान कसे भरून काढू हे आम्हाला माहित नाही,” जुन्नरचे डाळिंब उत्पादक प्रकाश जगताप म्हणाले.इंदापूर येथील केळीचे शेतकरी सुरेश पवार म्हणाले की, नुकसानीचे दीर्घकालीन परिणाम होतील.“वाऱ्यामुळे अनेक झाडे पडली आहेत. अजूनही उभ्या असलेल्या झाडांचेही नुकसान झाले आहे. या हंगामात आम्हाला जे उत्पन्न अपेक्षित होते ते एका रात्रीत गायब झाले आहे,” तो म्हणाला.या नुकसानीमुळे आगामी खरीप हंगामात गुंतवणूक करण्याच्या उत्पादकांच्या क्षमतेवर गंभीर परिणाम होईल, अशी चिंता शेतकरी संघटनांनी व्यक्त केली आहे.कार्यकर्त्यांनी निदर्शनास आणून दिले की अनेक शेतकरी आधीच वाढता लागवड खर्च आणि चढ-उतार बाजारभाव यांच्याशी झगडत आहेत.“पीडित शेतकरी गंभीर आर्थिक संकटाचा सामना करत आहेत. तात्काळ भरपाई न मिळाल्यास त्यांना खरीप लागवडीसाठी लागणारे बी-बियाणे, खते आणि इतर निविष्ठा खरेदी करणे कठीण होईल. सरकारने मदत उपाययोजना जलद कराव्यात आणि विलंब न करता नुकसान भरपाई शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचेल याची खात्री करावी,” असे पुणे जिल्ह्यातील शेतकरी संघटनेचे प्रतिनिधी शांताराम सरवदे म्हणाले.प्रत्येक पिकाच्या हंगामाशी त्यांचे उत्पन्न थेट जोडले गेल्याने यामुळे त्यांचे चक्र विस्कळीत झाल्याचे शेतकऱ्यांनी सांगितले.“प्रत्येक हंगामात कोणतेही पीक वाढवण्यासाठी तुम्हाला मोठ्या भांडवलाची गरज असते. जर तुम्हाला असे नुकसान झाले तर उत्पादकांना काही वर्षे मागे ढकलले जातात. नियोजन करण्याऐवजी त्यातील बहुतांश भाग भांडवल उभारणीत खर्च केला जातो,” खेड तहसीलचे दुसरे कार्यकर्ते श्रीपाद लोणारे म्हणाले.
✍🏻मुख्य संपादक – सुभाष कदम
