पुणे: मन देशी महिला सहकारी बँकेच्या अध्यक्षा चेतना गाला सिन्हा म्हणाल्या की, बँकेच्या स्थापनेची कल्पना तिने ज्या महिलांसोबत काम केली होती, त्यांना स्वतःची आर्थिक संस्था हवी होती.बुधवारी सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या (SPPU) समाजशास्त्र विभागातर्फे आयोजित सेनापती बापट स्मृती व्याख्यानमालेत बोलताना त्यांनी नमूद केले की, बँक सातत्याने फायदेशीर राहिली आहे आणि आता विस्तार करण्याची योजना आखत आहे. या वाढीला पाठिंबा देण्यासाठी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाशी (आरबीआय) चर्चा सध्या सुरू आहे.साताऱ्यातील माण तालुक्यात रोजंदारीवर काम करणाऱ्या महिलांनी त्यांच्या आर्थिक गरजा भागवण्यासाठी सहकारी संस्था निर्माण करण्यासाठी सैन्यात सामील होऊन मन देशी महिला सहकारी बँकेची स्थापना केली.सुरुवातीच्या आव्हानांची आठवण करून देताना सिन्हा म्हणाले, “आमच्या महिलांनी स्वत:ची बँक ठेवण्याचा निर्णय घेतला आणि त्यांच्या वित्तसंस्थेत एकत्र सामील झाले. तथापि, RBI अधिकाऱ्याने सांगितले की, बहुतांश मुख्य भागधारक निरक्षर आहेत आणि आमचा प्रस्ताव नाकारला. आमच्या महिलांनी त्यांच्या नावावर स्वाक्षरी करू शकतील असे स्वतःवर घेतले आणि आम्ही आमच्या महिलांशी संबंधित महिलांच्या साक्षरतेबद्दल बोलण्याचा निर्णय घेतला तेव्हा त्यांनी माझ्यासोबत RBI मध्ये प्रवास केला.”साताऱ्याच्या दुष्काळी भागात असलेल्या, या चळवळीची उत्पत्ती सिन्हा यांनी जयप्रकाश नारायण यांच्याशी केली, ज्यांनी तरुणांना शहरांबाहेर भारताचा अनुभव घेण्यास उद्युक्त केले.सिन्हा यांनी जोर दिला की ग्रामीण महिलांशी त्यांचा संवाद सतत शिकण्याचा स्त्रोत आहे. “एक दिवस, एक तरुण मुलगी सायकल घेण्यासाठी कर्ज मागण्यासाठी आमच्या बँकेत आली. आम्ही कारण विचारल्यावर, ती म्हणाली की सायकलशिवाय ती शाळेत जाऊ शकणार नाही आणि तिचे लग्न होईल. तिच्या कथेने आम्हाला वेगळा विचार करण्याची आणि फाउंडेशनच्या माध्यमातून सायकलींचे वितरण करण्याचा प्रकल्प हाती घेण्यास अनुमती दिली,” ती म्हणाली.वृद्धापकाळ निवृत्ती वेतन, बायोमेट्रिक आणि व्हॉइस-आधारित एसएमएस सेवांचा वापर आणि प्रदेशातील महिलांसाठी व्यवसाय शाळांची स्थापना यासह बँक आणि तिच्या फाउंडेशनने सुरू केलेल्या अनेक उपक्रमांवरही तिने प्रकाश टाकला.
✍🏻मुख्य संपादक – सुभाष कदम
